Nog één keer wilde hij terugkomen, nog één keer laten zien wie echt de grootste was in autoland. In café Moeke Spijkstra, de Blaricumse kroeg waar hij stamgast is, zal hij nu verzuchten: was ik maar blijven golfen... Een week geleden ging zijn bedrijf, de Pouw Automotive Group, failliet.
Autohandel in DNA
Jan Pouw, 68 jaar, is de vleesgeworden definitie van de self-made man. Trots, flamboyant, vol vertrouwen in zijn eigen ondernemerskwaliteiten – en niet ten onrechte. Volgens mensen die hem kennen stroomt er diesel en benzine door zijn aderen en zit de autohandel in zijn DNA gebakken: zijn vader bestierde in Deventer een dealerbedrijf in Volkswagen en Audi. Na diens onverwachte overlijden, begin jaren zeventig, nam zoon Jan samen met zijn broers de firma over. Een paar jaar later bevrijdde hij zich uit de gezinsbanden en zette in Zaandam zijn eigen autohandel, wederom als dealer van VW en Audi. Eindelijk kon hij zijn ambitie de vrije loop laten, hij begon auto’s te importeren, liet showrooms bouwen, trok honderden werknemers aan en kon eind jaren negentig tevreden constateren dat Pouw Automotive tot een begrip was uitgegroeid.
Lonkende golfbaan
Jan Pouw besloot te stoppen op zijn hoogtepunt. De golfbaan lonkte: op 53-jarige leeftijd verkocht hij zijn bedrijf aan branchegenoot Pon. Maar een paar jaar later begonnen zijn genen op te spelen, hij miste de uitdagingen van de business, de geur van de garage, het contact met de klanten. In 2003 stelde Pon hem in staat een paar dealerbedrijven terug te kopen zodat hij weer voor zichzelf kon beginnen – en hoe. Het leek erop dat Jan Pouw nog één keer wilde bewijzen wie in de lage landen de ongekroonde koning van autoland was. Pouw Noord, Pouw Zuid, Pouw Oost… vanuit de Randstad wilde Jan Pouw heel Nederland veroveren zodat hij elke regio kon bedienen met topmerken als BMW en Audi en merken voor de middeninkomens als Ford en Peugeot.
Kralen rijgen met durfinvesteerder
In 2008 wist hij de Amsterdamse durfinvesteerder H2 Equity te interesseren voor zijn plannen. Waar jaloerse collega’s meesmuilend over megalomane ambities spraken, geloofden de geldschieters – die een institutioneel vermogen van vijfhonderd miljoen beheren – de spreadsheets van Pouw die een omzetgroei voorspelden van 350 naar een miljard euro. Met de buidel vol geleend kapitaal, kon Pouw zich gaan toeleggen op zijn favoriete gezelschapsspel: kralen rijgen. In korte tijd nam hij vijftien autobedrijven met een expansiedrang die zich alleen door de wereldwijde economische crisis enigszins liet afremmen. Enigszins want, aanvankelijk leek Pouw te beschikken over een magisch medicijn dat hem vrijwel immuun maakte voor de malaise. In 2009 moest hij weliswaar een verlies van negen miljoen incasseren, in 2010 noteerden alle divisies weer zwarte cijfers en draaide de hele groep een winst van 2.2 miljoen euro. ‘We zijn sterker uit de crisis tevoorschijn gekomen,’ zei Jan tegenover het Financieele Dagblad. ‘We zijn lean and mean.’
Tweehonderd miljoen
En, omdat de oorlogskas nog goed gevuld was, ging Pouw onverdroten verder met het botvieren van zijn ambities. Hij had nog tweehonderd miljoen euro om aan overnames te spenderen, ‘eigen geld’, zo liet hij noteren. In juni 2011 nam Pouw het autobedrijf Stemerdink in Veenendaal over, een stap waarmee hij het dealerschap van Mercedes, Maybach, Smart, Chrysler-Jeep-Dodge en Alfa Romeo verwierf. Koud een paar maanden later, in augustus 2011, reeg nam hij Van der Molen Autogroep uit Groningen aan zijn snoer, een bedrijf met dealervestigingen in Haren en Groningen, in maart 2012 volgde Wander Automotive, een grote Assense dealer van onder meer Kia en Mazda.
Blinde ambitie?
Waar werd Jan Pouw door gedreven? Blinde ambitie? Eind 2013 verschenen de eerste, voor de buitenwereld zichtbare barsten in zijn imperium, inmiddels de op drie na grootste autodealer van Nederland. De omzetprognose van een miljard bleek luchtfietserij. Auto’s werden teruggestuurd naar de importeur, een reorganisatie leek op handen, een fusie met Mercedes-dealer Stern hing in de lucht. Op 24 december werd voor Pouw Noord faillissement aangevraagd. ‘Dit heeft geen gevolgen voor Pouw Lease, Pouw Oost, Pouw West en Pouw Schade,’ verzekerde de directie tegen beter weten in. Een week geleden, op 25 maart, vroeg Pouw Automotive Holding faillissement aan. Het is te hopen dat de curatoren, Roel Jonker en Dennis Steffens van het Utrechtse advocatenkantoor Van Diepen Van der Kroef, kaas hebben gegeten van Jan Pouws geliefde bezigheid. Ze hebben een aardige klus aan het ontwarren van zijn kralensnoer.